[اطلاعات شخصی افراد حذف شده است]

 

[آرم]

وزارت داخله

حکومت کاشان مضافات

نمره: -----

مورخه ۶ برج عقرب ۱۳۰۰

ضمیمه: -----

 

مقام منیع وزارت جلیله داخله دامت شوکته

در تعقیب راپورتهای تلگرافی شماره ۸۱۷ و شماره ۸۶۲ در موضوع قضایای مدرسه وحدت بشر تقدیم شده حالیه برای استحضار خاطر مبارک جسارت مینماید.

پس از وصول تلگراف وزارت جلیلۀ معارف فوراً سواد آنرا برای استحضار و اجرا باداره معارف فرستاده و جهة بعضی از آقایان علما هم که اصراری در اینموضوع داشتند سواد فرستاده شد و راپرت آن تلگرافی تحت نمره ۸۳۰ بوزارت متبوعه تقدیم گردید.

ریاست معارف با بعضی اشخاص بمدرسه رفته تابلوی مدرسه را برداشته و حسبالامر خواسته بود معلمین بگذارد مدیر مدرسه اظهار میدارد که چون من از طرف اولیای مدرسه که در مرکز هستند دستوری ندارم (با اطاعت از اوامر دولت) در صورتیکه مهلت بدهید تحصیل اجازه نمایم گویا قبول نشده. بنده هم چون از وزارت متبوعه دستوری نداشتم مداخله نکردم مدرسه تعطیل و شاگردان متفرق میشوند.

دو روز بعد تلگراف فوری از مقام مقدس ریاستوزراء عظام دامت عظمته رسیده دستوری احتراماً مرحمت شده بود که فوراً خود بنده بمنزل جناب مستطاب ملاذالانام آقاملاحبیباله مجتهد رفته جناب مستطاب حجةالاسلام آقامیرزا ابوالقاسم نراقی سلمهاله تعالی هم حضور داشتند ابلاغ اوامر مبارک را با حضور رئیس تلگرافخانه نمودم شخصاً حضرت معزیاله را برای اطاعت اوامر دولت حاضر نمود و تلگرافی هم راجع بافتتاح مدرسه و غیره در جواب گرفته برئیس تلگرافخانه داده شد که مخابره نمایند چون خود فدوی در قصبۀ فین که یک فرسخی است مدعو بودم رفتم. دو ساعت بغروب مانده که مراجعت کردم معلوم شد مفسدین و محرکین قضیه بعد از حرکت بنده بقدری فشار بر جناب آقاملاحبیباله مجتهد وارد کرده‎اند که بیچاره عصبانی شده و بملاحظه کبر سن دو ساعت ضعف نموده در موقع ضعف فرصتی بدست آورده شرحی برئیس تلگرافخانه نوشته تلگراف را توقیف نمودهاند و بعضی مذاکرات مهمه هم در مجلس خود کردهاند راپرت وقایع بمقام مقدس ریاست وزراء روحیفدا تلگرافاً عرض شده . در همان روز تلگراف وزارت متبوعه راجع بمساعدت با اوامر وزارت جلیله معارف رسید. قدری اسباب آسودگی خیال گردیده بود که مجدداً تلگراف مبارک ریاستوزراء دامت عظمته راجع بافتتاح مدرسه و سایر دستورات زیارت گردیده رئیس معارف مدیر مدرسه احضار و اوامر مبارک را ابلاغ نموده. آقای شریفالممالک معاون حکومت را همراه نموده بمدرسه فرستاده تابلو را نصب و شاگردان جلب و مشغول تعلیم و تدریس در تحت اداره تفتیش اداره معارف شدند حضوراً هم سیفزاده (نویسندۀ مقاله ضد بنده در روزنامه گلشن) برای تفتیش مدرسه تعیین گردید رئیس ژاندارمری را هم خواسته حسبالامر مسئول حفظ انتظامات شهر نموده . افراد صاحب منصب و آژانهای نظمیه را هم در تحت اوامر معزیالیه قرار دادم . فردای آن شروع به پیغامات تهدیدآمیز مستقیم و غیرمستقیم گردید. مفسدین گاهی در خیال انقلاب افتاده لیکن اهالی شهر و بازار مساعدت کردند. بعد پیغامات تکفیر رسیده اعتنائی نشد اظهار کردند حکومت از بهائیها رشوه گرفته حمایت مینماید بلکه مغرضین و محرکین عرایض هم بطهران بر همین مضامین فرستاده درخواست تغییر حکومت و پیشنهاد حکومت بجهة آقای منتظم الدوله و دیگران نمودند. بعد در خیال تعطیل مساجد و نماز گردیده جناب مستطاب ملاذالانام آقا سیدمحمدرضای مجتهد پشت مهتدی را هم که یکی از اشخاص بصیر صاحب نفوذ است دعوت بمنزل جناب مستطاب آقا ملاحبیباله نمودند معزیالیه پس از یکرشته مذاکرات با بنده به محل موعود رفته و جداً مانع از اقدامات آقایان گردیده وخامت مسئله را به آنها حالی کرده و تهدید نمود و از مساعدت و همراهی بآنها استنکاف ورزیده بوده است . حضرات پس از یأس در خیال اصلاح کار برامده و مذاکراتی بتوسط جناب حاجی میرزا آقا که یکی از تجار محترم کاشان است با بنده نموده و ملاقاتی با جناب آقا ملاحبیب اله شده و بحمداله قضیه بخوشی ختم گردید. فقط اظهار میدارند چون افتتاح مدرسه بدون هیچ تغییری بمقامات علما برخورده اثر بد دارد خواهش دارند از طرف وزارت معارف تغییر اسمی داده شود اولیای مدرسه هم در صورتیکه از طرف دولت باشد اطاعت دارند خودشان هم بکمیته و مراکز خود اطلاع دادهاند. بعقیدۀ بنده هم چون کار باین نقطه رسیده و قطع مذاکرات هم بعدها خواهد شد ضرر ندارد اگر در مرکز با اولیای مدرسه مذاکره شده و تغییر اسم را بدهند البته رفع اختلافات هم بکلی خواهد شد.لازم است محض استحضار خاطر مبارک شرحی از وضعیت شهر و اطراف بعرض برساند بحمداله اوضاع حوزۀ حکومتی این بنده از توجهات وزارت متبوعه در کمال انتظام و بهیچوجه حادثه رخ نداده که قابل عرض باشد. در واقع پس از تشکیل دیوانخانه عدلیه کاری برای حکومت باقی نیست. آنچه تظلمات و عرایض حقوقی است کلاً و جزواً رجوع بعدلیه میشود ودو فقره اعلان حکومت در تحت نمرات ۴۸۵ و ۸۵۹ که سواد آن تلواً تقدیم گردید از لحاظ مبارک میگذرد و آنچه تظلمات جزائی است که آنهم رجوع بمدعیالعمومی میشود.  دیگر ابداً ارباب رجوعی در اداره حکومتی نیست. لیکن چون بنده میخواهم کلیه امورات از مجرای قانونی خود سیر نموده باشد متأسفانه بعضی قضایا واقع میشود که موجب حیرت و بلکه اسباب توهین فراهم میگردد از جمله دو نفر از رعایای جناب حاجی میرابوالقاسم با یکنفر از رعایای ارباب محمدرضا که هر دو نفر از تجار بسیار محترم و معتبر کاشان هستند با یکدیگر نزاع نموده آژان آنها را جلب باداره حکومتی مینماید در راه مدعیالعموم شخصاً به آژانها تصادف کرده و جبراً مقصرین را از دست آژانها گرفته و بعدلیه میبرد طرفین چون وضعیت را اینطور دیده خودشان با یکدیگر اصلاح نموده زحمت مدعیالعموم را کم میکنند راپورتاً جسارت نمود.

۱- ۳ روز قبل مراسلۀ در تحت نمره ۱۷ از مدعیالعمومی بنظمیه رسیده که سواد راپرت نظمیه و مراسلۀ مدعی‎العمومی هر دو تلواً تقدیم شد.

۲- اعلانی از طرف مدعیالعمومی بدون اطلاع حکومت باطراف ومحالات فرستاده بدیوارها الصاق وقدری تندروی نمودهاند.

۳- روز پنجشنبه ۴ عقرب طرف عصر عیال نایب حسینخان صاحب‎منصب ژاندارمری برای خرید با یکنفر اردناس [اردنانس] ببازار رفته گویا اردناس [اردنانس] درب دکان دیگر رفته که یکمرتبه مأمور عدلیه رسیده بعیال نایب حسینخان اظهار میکند که تو از فواحش هستی و باید تو را باداره مدعیالعمومی جلب نمایم. ضعیفه فریاد و فغانی کرده اردناس [اردنانس] میرسد مأمور عدلیه فرار میکند. ژاندارم او را تعاقب کرده در عوض او مصادف بسیفزاده مفتش اداره معارف میشود قدری توهین بمعزیالیه مینماید در این بین پهلواناکبر آجودان نظمیه رسیده و ممانعت میکند. سواد راپرت نظمیه و سایر مدارک تلواً تقدیم شد ممکن است این مسائل عاقبت تولید زحمتی بنماید بنده اگر اظهاراتی بنمایم محتمل باعث بعضی خیالات شده و تولید کدورت مقامات عالی بشود لیکن وظیفه بنده تقدیم راپرت است اقدامات در رفع اینگونه فساد اخلاق و ممانعت از اینحرکات با اولیای امور است.

 تقاضا دارد بوزارت جلیله عدلیه اعظم شرحی نوشته شود که از رفتار مأمورین عدلیه قدری جلوگیری شود.

۴- بملاحظۀ اینکه رئیس نظمیه از قوانین مملکتی اطلاعی ندارد بعضی سوءتفاهماتی پیش می آید که حکومت ناچار از دفاع میشود. مراسلۀ شماره ۱۸ مدعیالعمومی را ملاحظه خواهید فرمود از طرفی هم وضعیت اداری نظمیه خوب نیست هرگاه اجازه فرمایند یکنفر شخص قابلی را در نظر گرفته پیشنهاد نماید.

۵- حقوق نظمیه را با هزاران زحمت یک برج آن هم برج میزان که حواله اداره تمدید بود دریافت و پرداخت شده. لیکن مالیه هنوز برج سنبله را نپرداخته متعذر بهمان عذرهای سابق است که هنوز دستور از وزارت جلیله مالیه نرسیده.

۶- از قرار راپورتهای واصله بعد از این حرکات و رفتاریکه راپورتاً عرض شد آقایان برای جلوگیری و اینکه مبادا رفتار ناهنجار آنها بمرکز و وزارت متبوعۀ راپورت شود در صدد بعضی اقدامات برآمده عرایض شکایتی از حکومت و نظمیه به بعضی مراکز فرستاده اند برای اطلاع و استحضار خاطر مبارک جسارت نمود.

سردار [ناخوانا]

[امضا]

 

[یادداشت دستنویسی در پائین صفحه]

اداره جنوب ۹ ۸ /۳۰۰

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[متن بالا رونویسی از اصل سند است. اگر به نکته‌ای برخورد کردید که دقیق رونویسی نشده است لطفاً به نشانی ایمیل در صفحه تماس با ما بفرستید]