[ترجمه‌ای از متن انگلیسی]

 

[اطلاعات شخصی افراد حذف شده است]

 

بهائيان ايول: روحیۀ مثبت و سازنده

 

ژنو- ۵ ژوئیه ٢٠١٠

پیرو تخریب خانه‌های بهائیان در روستای ایول در ایران – که هفته پیش گزارش شد – داستان دیگری نيز باید روایت شود: داستان روستاییانی که در برابر بی‌عدالتی‌هایی که همسایگان بهائی‌شان مجبور به تحملش شده‌اند، با آنها همدردی کرده‌اند.

اين داستان در عين حال بيانگر شجاعت بهائیان و تعهد آنها به خیر و رفاه جامعه است. تعهدى که به آنها كمک مى‌كند تا بر این آزار طولانی غلبه کنند و فعالانه در توسعۀ اجتماعی و اقتصادی روستای خود شركت كنند.


خدمت و آزار

ایول روستای کوچکی در استان مازندران است که در روزگار قديم اقامتگاه تابستانی دامداران مناطق اطراف بوده است. بیش از ۱۶۰ سال است كه بهائیان در ایول حضور داشته‌اند. در حقیقت، از اولین روزها پس از تأسیس آئین بهائی در ایران در نیمۀ قرن نوزدهم میلادی، بهائیان حدود نیمی از کل جمعیت روستا را تشکیل داده‌اند. در تمام این مدت، بهائیان در کنار همسایگان مسلمان خود با سازش و هماهنگی نسبی زندگی کرده‌اند. 

اما متأسفانه عناصری غير محلى و به شدت بهائی-ستیز گهگاه خواسته‌اند مردم محل را علیه بهائیان برانگیزند که نتیجه‌اش آزار متناوب بهائیان، از تهدید به مرگ گرفته تا شكل‌هاى ملایم‌تر آزار بوده است.

نمونه اش واقعه‌اى در سال ۱۹۴۱ است كه گروه‌هایی از خارج از روستا ساکنان محل را علیه بهائیان برانگیختند و جان آنها به خطر افتاد. بهائیان دستگیر شدند، به شدت مورد ضرب و شتم و اخاذى قرار گرفتند و خانه‌ها و دارایی‌هایشان به غارت رفت و سرانجام، به روستایی در فاصلۀ هفت کیلومتری ايول تبعید شدند. وقتی چند ماه بعد اوضاع آرام شد، بهائیان با شجاعت به خانه‌ها و مزارع خود بازگشتند.

شاید شدت دشمنی برخى مردم با بهائیان را به بهترین نحو بتوان در رویدادی در اواسط دهۀ ۱۹۵۰، وقتی که یک عضو جمعیت تازه تأسیس حجّتیه به ایول آمد، خلاصه کرد. حجّتیه، یک سازمان نیمه مخفی و سنت‌گرای شیعه، در ایران، بر مبنای این فرض بنیان گذاشته شد که بزرگ‌ترین تهدید علیه اسلام از سوی «فرقۀ» بهائی است که باید از میان برداشته شود.

این فرد وقتی در تلاش‌هایش برای ایجاد تفرقه بین مسلمانان و بهائیان موفقیتی به دست نیاورد، سعی کرد بر اساس این ادعا که گاوهای بهائیان «نجس» هستند، از تغذیۀ گاوهای مسلمانان و بهائیان در یک چراگاه جلوگیری کند.

تا چند روز، گلّه‌های متعلق به بهائیان در طویله‌هایشان محبوس بودند در حالی که گاوهای مسلمانان به چراگاه می‌رفتند. بهائیان بارها برای این مسئله به کدخدای روستا مراجعه کردند و از او خواستند به حیوانات رحم کند. در نتیجه، تصمیم گرفته شد گلّه‌ها از دو جهتِ مخالف وارد چراگاه شوند تا حکم صادره مراعات شود. اما این تصمیم با غریزۀ طبیعی حیوانات موافق نبود و گاوها همچنان با هم می چریدند.

 

خدمت به پیشرفت اجتماعی

بهائیان سال‌ها با وجود تلاش‌هایی که برای سرکوب ایشان می شد، فعالانه به بهبود زندگی روستای خود کمک کرده‌اند. علاوه بر نقشی که در زمینۀ کشاورزی داشته‌اند، مدرسه‌ای تأسيس كردند که در آن کودکانِ محل، صرف نظر از دین‌شان تحت آموزش قرار می‌گرفتند. تا سال ۱۹۴۷ که حکومت ایران شروع به تأسیس مدارس روستایی کرد و مسئول مدرسۀ روستا شد، اين مدرسه رو به توسعه بود و شش کلاس مقطع ابتدایی داشت که در آنها حدود ۱۲۰ دانش آموز از ایول و هفت روستای نزدیک تحت آموزش عمومی قرار داشتند.

نمونۀ دیگری از این گونه خدمات اجتماعی مربوط به سال ۱۹۶۱ است که بهائیان طرح و ساخت يک حمام براى استفادۀ اهالی را به اتمام رساندند. این کار شامل تعمير منبع آب محل و احداث تجهیزات مدرن برای بالا بردن سطح بهداشت و سلامت عمومی مردم بود.

 

تشدید حملات

پس از انقلاب اسلامی ایران در سال ١٣۵٧، وضعیت بهائیان ایول رو به وخامت گذاشت. زمین‌هاى بهائيان مصادره شد و تلاش‌ها برای باز پس گرفتن آن بی‌نتیجه ماند. بهائیان از دسترسی به درمانگاه‌ها و مؤسّسات دیگری که خودشان در تأسیسش کمک کرده بودند، محروم شدند و کودکان مسلمان توسط معلم خود تشویق شدند تا همکلاسی‌های بهائی خود را آزار دهند. به دنبال اعتراض والدین، معلم به روش‌های دیگری برای آزار دانش‌آموزان بهائی، از جمله مردود کردن آنها در امتحانات پرداخت.

در تیر ژوئن ۱۹۸۳، بهائیان را مجبور به ترک خانه‌هایشان كردند و با اتوبوس به نزدیک‌ترین شهر عمده یعنی ساری فرستادند. در ورود به ساری مسئولان آنها را به ایول بازگرداندند. در ایول، آنها را در مسجد محل زندانى کردند. بیش از ۱۳۰ نفر، از جمله کودکان و سالمندان، سه روز بدون غذا و آب در اسارت نگه داشته شدند.

وقتی فشار برای مجبور کردن آنها به انکار دین‌شان بی‌نتیجه ماند، به آنها اجازه داده شد به خانه‌های خود برگردند. اما همان شب اهالی روستا به آنها حمله کردند. تعدادی توسط جمعیت از پا در آمدند، گروهى مجروح شدند، و تعداد بیشتری ناگزير در جنگلی که در آن نزدیکی بود پنهان شدند.  

از آن زمان، بسیاری از بهائیان ایول به جائى در نزدیکی محل كوچ كردند و فقط در تابستان‌ها برای کاشت و برداشت محصولات و رسیدگی به املاک خود به روستا برمی‌گشتند. به گفتۀ ناتولی درخشان، یکی از بهائیان ایول که اخیراً با رسانۀ فارسی زبان رادیو فردا مصاحبه کرده است، «هر بار و يا هر سالى كه مى‌خواستند به آنجا بروند، از دادگسترى نامه مى‌گرفتند كه بتوانند دو روز، سه روز در خانه‌هاى خودشان بمانند.»

در سه سال گذشته، جامعۀ جهانی بهائی شاهد افزایش فشارها بر بهائیان ایول براى ترک كامل منطقه بوده است. دیان علائی، نمایندۀ جامعۀ جهانی بهائی در سازمان ملل در ژنو، مى‌گويد: «خانه‌های خالی آنها سوزانده شده، بهائیان مورد حملات زبانی و جسمى قرار گرفته‌اند، و گورستان بهائیان با ۱۰۰ سال قدمت مصادره و برای تبدیل به ملک مسکونی فروخته شده است.»  

به گفتۀ او: «دادخواهی‌های بسیاری در تمام سطوح مطرح شده، اما بهائیان فقط با بی‌تفاوتی روبرو بوده‌اند. مسئولان می‌گویند که در برابر مخالفتی که از سوی ساکنان محل با بهائیان می‌شود، کار زیادی نمی‌توانند انجام دهند و در همۀ موارد هم مأموران دولتی محل هر گونه آگاهی از تخریب‌ها یا انگیزه‌هاى آن را انکار كرده‌اند.»

او اضافه مى كند: «آنچه در ایول و منطقۀ مازندران شاهدش هستیم، بخشی از یک تلاش گسترده‌تر براى توهين به تمام بهائیان و تضعيف روحيۀ آنها و جلوگیری از اجرای آداب دینى‌شان به هر صورت ممکن است. حکومت تا امروز به طور قطع نشان داده که اگر پشتیبان این تلاش هم نباشد، تمایل یا توانایی پایان بخشیدن به آن را نیز ندارد.»

در هفته های اخیر وقتی آقای درخشان اخباری دربارۀ تخریب قریب الوقوع خانه‌های بهائیان روستا شنید، همراه دیگر بهائیان به مسئولان مختلف مراجعه کرد تا از صحت و سقم شایعات اطلاع یابد. او به رادیو فردا گفت: «آنها گفتند چنين مطلبى ممكن نيست، شما اصلا نگران نباشيد؛ خوب! ما دلمان قرص شد.»

به گفتۀ او: «ما نمى دانيم و نمى‌توانيم بگوييم كه اين كار از طرف چه كسى بوده. متأسفانه هر چه بوده، الان تخريب كامل انجام شده است.»

 

پشتیبانی محلی و بین المللی

با وجود این مردم بسیاری در ایول هستند که عمیقاً از این رویدادها متأثّر شده‌اند. آقای درخشان در مصاحبه‌ای دیگر با روز آنلاین کسانی را که بیزاری و نگرانی خود را از بدرفتاری نسبت به بهائیان ابراز داشته‌اند، ستایش کرد: «این روزها خیلی از هموطنان مسلمان ما آمدند با ما اشک ریختند و از ما عذرخواهی کردند و دستان ما را گرفتند و ما از همه آنها تشکر می‌کنیم.»

اخبار ایول در جاهای دیگر نیز مورد توجه گسترده قرار گرفته است، از جمله در رسانه‌های خبری جهان و خبرگزاری‌های آنلاین که گروهی از آنها رسانه‌های فارسی زبان هستند.

در میان گزارش‌های انگلیسی زبان، رادیو اروپای آزاد (راديوآزادى) (Radio Free Europe/Radio Liberty) در ٢٩ ژوئن خبری با این عنوان منتشر کرد: «تخریب خانه‌های بهائیان در ایران». همچنین فیلمی از این حادثه که توسط مجموعۀ فعالان حقوق بشر ایران به دست آمده بود، پخش کرد.

در همان روز، مجلۀ اینترنتی نشنال ریویو (National Review Online) مقاله‌ای زیر عنوان «رژیم، خانه‌های بهائیان را در ایران ویران می کند» منتشر کرد.

گزارشى در وبسایت بی بی سی، با عنوان «ترس جامعۀ بهائی از آزار»، با اين مطلب آغاز شد: «اول عکس‌هایی از تیرهای چوبی به آتش کشیده شده دیده می‌شود. بعد ساختمان‌ها به چشم می‌آیند، بعضی‌هاشان بدون در و پنجره، بقیه به ویرانه‌ای تبدیل شده‌اند. فیلم لرزانی که توسط موبایل گرفته شده و فعالان حقوق بشر در ایران آن را روی یوتیوب منتشر کرده‌اند، صحنه‌هایی از تخریب را نشان می‌دهد که مخفیانه از داخل اتومبیل گرفته شده است...گزارش ها از ساکنان ایول حاکی از آن است که تا ۲۲ ژوئن، تقریباً ۵۰ خانۀ متعلق به بهائیان با خاک یکسان شده است.»

خانم علائی گفت: «بسیاری از این وبسایت‌ها جایی برای نظرات خوانندگان گذاشته‌اند. بعد از تحمل این همه آزار در این مدت طولانی، مطمئنیم که بهائیان ایول از پشتیبانی مردم سرتاسر دنیا، و از جمله بسیاری از ایرانیان دلسوز، که وقت گذاشته‌اند تا خشم خود را از حادثۀ اخیر ابراز کنند خوشحال‌اند.»