[اطلاعات شخصی افراد حذف شده است]

 

بانک صنعتی و معدنی ایران

[ تاریخ: خرداد ۱۳۲۶]

شماره: -----

پیوست: -----

 

محرمانه، مستقیم

 

به عرض جناب آقای اسدی، مدیر کلّ بانک صنعتی و معدنی ایران برسد

 

اخیراً در شاهی وقایعی ظاهر شده که از لحاظ پیشرفت کارخانجات و ایجاد محصول و آرامش کارگران بسیار جالب توجّه می‌باشد:

از بدو ریاست آقای مهندس شهیدزاده به ریاست کارخانجات شاهی، همان‌طور که منظور آن جناب بوده، محصول کارخانجات تا کنون به سه برابر رسیده و کارگران نیز از طرز اداره راضی بوده و از هر لحاظ موضوع دسته‌بندی و حیف و میل مالیّهٴ دولت و از بین بردن ماشین‌آلات از کارخانه رخت بربسته است و تصوّر می‌رفت که در مدّت کمی به کلّی جبران خرابی‌ها و زیان‌های گذشته بشود؛ کما این‌که تعداد زیادی از ماشین‌آلاتی که قطعات آن به سرقت برده شده بود و یا این‌که برای ساختن اسلحه و غیره به کار رفته بود، با توجّه مخصوص آن جناب ارسال، موادّ و ابزار لازم دوباره مشغول کار شده‌اند. لیکن از نظر این‌که کارخانجات شمال در زمان پیش منبع سوء استفاده اغلب از عناصر دولتی و محلّی بوده و حالیه با تشکیلات فعلی بانک صنعتی دیگر نمی‌توانند از این راه سوء استفاده بنمایند و متّفقاً معتقدند که رییس فعلی کارخانجات شاهی پاک‌دامن است، دست به اقدامات دیگری زده و گاهی در خارج کارگران را جمع نموده و به تحریک آنها اقدام می‌نمایند و گاهی شیخی را از محلّی پیدا کرده و از طریق اجتماع اهالی و تبلیغات مذهبی بر علیه رییس کارخانه و بانک وامی‌دارند.

آن‌چه مسلّم است در چندی قبل عدّه‌ای برای فروش و خرید محصولات کارخانجات به کمک سایر مقامات دولتی محلّ نقشه‌هایی طرح کرده بودند و چون نتوانستند رئیس کارخانه را وادار به تمکین و قبول تقاضای خود نمایند، ابتدا شروع به تحریک اهالی شده و حتّی کارگران را وادار نمودند که چند نفر از متصدّیان مربوطهٴ خود را به داخل کارخانه راه ندهند و شورشی برپا سازند و تا حدّی هم عملی نمودند. آن‌چه لازمهٴ دلالت بود به عمل آمد و دوباره، وضع عادّی گردید. اینک نیز همه روزه به اضافهٴ این‌که شیخ جلال نامی در منبر مشغول تحریک است، یک نفر از اهالی ذی‌نفوذ محلّی که از دوران‌های گذشته هم سوابقی در این قبیل شرارت‌ها دارند، به محلّ استانداری احضار و روز بعد دوباره جماعتی شروع به تظاهرات می‌نمایند و تمام بحث فقط بحث مذهبی و این‌که در کارخانجات مقداری بهائی وجود دارد و می‌بایستی قتل عامّ شوند، می‌باشد. این جریانات به رییس شهربانی محلّ شاهی، آقای سرهنگ فاطمی اطّلاع داده شده و کوچک‌ترین نتیجه حاصل نگردیده و ایشان همان شخصی است که در شاهرود نیز رئیس شهربانی بوده و وقایع بهائی‌کشی را راه انداخته‌اند.

با توجّه به این‌که منویّات جناب اشرف آقای قوام‌السّلطنه حفظ نظم و آرامش در کلیّهٴ نقاط کشور می‌باشد و آن جناب نیز دستورات مؤکّدی برای پیشرفت نظم و امور اقتصادی کارخانجات همه روزه صادر می‌فرمایند، به نظر می‌رسد که اگر اقدام مؤثّری به عمل نیاید و منابع دولتی محلّ دست از این تحریکات بازندارند و چند نفر از ماجراجویان محلّی از محلّ رانده نشوند، آتیهٴ بسیار شومی را در بر خواهد داشت. مراتب بدین‌وسیله معروض گردید تا هر طور صلاح‌دید آن جناب باشد، اقدام بفرمایند. در خاتمه به عرض می‌رساند که این جناب برای مراجعت به محلّ مأموریّت منتظر ابلاغ اوامر آن جناب خواهم بود.

معاون کارخانجات شاهی، خزاعی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[متن بالا رونویسی از اصل سند است. اگر به نکتهای برخورد کردید که دقیق رونویسی نشده است لطفاً به نشانی ایمیل در صفحه تماس با ما بفرستید]