[اطلاعات شخصی افراد حذف شده است]

[برای وضوح بیشتر فقط مطالب و اخبار مربوط به افراد و جامعه بهائی تایپ شده است]

 

[برگرفته از سایت:] مرکز اسناد انقلاب اسلامی

[تاریخ:] بھمن ۱۳۸۶

 

روحانيت - بھائيان (نيمه اول سال ۱۳۳۴)

تاليف: مسعود کوھستانی نژاد

معرفی یک کتاب

مرجعيت تقليد شيعه در جامعه­ی اسلامی ایران به عنوان نایب امام معصوم غایب (ع)، جایگاه مھم و نقشی سرنوشت ­ساز دارد و در بزنگاه­ھای تاریخی خطير به صيانت از كيان و ھویت ایرانی پرداخته است. ویژگی منحصر مرجعيت شیعه استقلال از حكومت­ھا می­باشد و این ویژگی به اتكای مردم متدین، چنان قدرتی به مرجعيت داده است كه در مواقع سرنوشت ­ساز حافظ دین و ملت در مقابل تعرض قدرتھای خارجی و حكومت­ھای داخلی باشد.

دوران زعامت آیت­ الله العظمی بروجردی از دوره­ ھای مھم قبل از شروع نھضت اسلامی به رھبری حضرت امام است. در اغلب تواریخ غير مذھبی چنان القا می­شود كه آیت­ الله بروجردی مرجعی غير سياسی بوده است، درحالی كه مبارزات آن مرجع عظيم علی الا­طلاق شيعه، حكایت از ایفای وظيفه و رسالت مرجعيت به نحو احسن دارد.

از فرازھای حيات سياسی ایشان مبارزه­ای اساسی و اصولی با فرقه ی سياسی بھایيت ـ ساخته و پرداخته­ی استعمار می­باشد.

سال ۱۳۳۴ را می­توان منحصر به فردترین زمان در تاریخ معاصر ایران در مقوله­ ی روابط نيروھای مذھبی با حاكميت، دولت، دربار و حكومت قلمداد كرد. منحصر به فردترین نه از این جھت كه در سال­ھای قبل و بعد از آن رویدادھای اساسی و مھم كه یك سوی آن نيروھای مذھبی و سوی دیگر آن حاكميت قرار داشتند، اتفاق نيفتاده است، ليكن آنچه سال ۱۳۳۴ را از ميان آنھا متمایز می­سازد، فراز و فرود بسيار بزرگی است كه طی یك سال، و حتی بسيار كمتر از آن، طی شش ماه، عمر روابط بين نيروھای مذھبی با حاكميت به وجود آمد.

در آخرین روزھای اردیبھشت سال ۱۳۳۴، ھنگامی كه نيروھای مذھبی پيرزمندانه تصور می­كردند بر «بھایی­ھا» كه مھم­ترین معضل مرجعيت، روحانيت و جامعه­ ی مذھبی ایران در آن زمان تلقی می­شد، چيره شده­اند، ھمكاری شاه و دولت در اشغال و قصد تخریب حظيره ­القدس بھایيان در تھران را بھترین فرصت برای نزدیك شدن به حاكميت قلمداد كردند. ولی سخره­ ی تاریخ آنكه كمتر از دو ماه بعد ورق برگشت و عدم ھمكاری دولت و شاه در عمل به وعده­ ھایشان برای مبارزه با بھایيت، كار را به جایی رساند كه در تيرماه ھمان سال، آیت­الله العظمی بروجردی، در اعتراض به دولت و در بار، به مدت یک ماه مسند تدرس را ترك كرد و آن واعظ مشھور (حجت الاسلام فلسفی) نيز نه تنھا نتوانست از رادیو سخنرانی بكند، بلكه دیگر خبری از مصاحبه­ ھای روزانه ­ی مطبوعاتی با او نبود.

به مرور زمان، فشار و محدودیت بر نيروھای مذھبی بيشتر شد و شاه و دولت در ھراس از تكرار وقایع محرم شھریور ۱۳۳۴، كار را به جایی رساند كه این بار آیت­ الله العظمی بروجردی به قصد زیارت عتبات عاليات، در صدد ترك ایران برآمد (مھر ماه ۱۳۳۴) اگر به چنين فھرستی مرگ مشكوك فرزند آیت­ الله كاشانی (سيد مصطفی) و سپس محاكمه­ ی شخص آیت­ الله كه به شكلی موھن برگزار شد و نیز دستگیری، محاکمه و اعدام فداییان اسلام (متعاقب ترور ناموفق حسين علاء) را اضافه كنيم، متوجه دگرگون شدن كامل روابط بين حاكميت با نيروھای مذھبی نسبت به شش ماه قبل از آن خواھيم شد.

روایت چنين فرآیند منحصر به فردی، در اثر حاضر در پيش روی می­باشد. ھدف از بيان روایت حاضر، ارائه­ ی تصویری از وقایع شش ماھه­ ی اول سال (اردیبھشت تا مھر) ۱۳۳۴ با استفاده از منابع موجود تاریخی است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[متن بالا رونویسی از اصل سند است. اگر به نکته‌ای برخورد کردید که دقیق رونویسی نشده است لطفاً به نشانی ایمیل در صفحه تماس با ما بفرستید]