[اطلاعات شخصی افراد حذف شده است]

 

[ آرم شیر و خورشید ]

وزارت کشور، فرمانداری شهرستان کاشان؛ شمارۀ: ۲۴؛ تاریخ: ۳۱/۳/۱۳۲۴؛ محرمانه، مستقیم، قابل توجّه و هم‌چنین برگ‌های پیوست قابل مطالعه و توجّه است؛ پیوست: ۵ برگ

 

وزارت کشور

پیرو تلگراف مرموز شمارۀ ۲۳ – ۳۰/۳/۲۴، گزارشاً معروض می‌دارد: در اثر وصول گزارشات کدخدا و عدّه[ای] از بهائیان و مسلمین قریهٴ آران مشعر به ایجاد اختلاف و هیاهو فی مابین فرقتین نام‌برده، چون موضوع انعکاس بدی پیدا کرده و در خارج اهمّیّت غیر عادی و موحشی به خود گرفته بود، مورّخهٴ ۲۹/۳/۲۴ این جانب به معیّت آقای غفّار وزیری شهردار به آران عزیمت نموده، پس از بازجویی و بررسی دقیق معلوم گردید بنا به وحشتی که در اثر سوءتفاهم و القای شبهات فی‌مابین عدّه[ای] از مسلمین و بهائیان آران تولید و منجر به گفتگو و نزاع مختصری شده بود، آقای شهرابی کفیل ژاندارمری کاشان بدون اطّلاع و کسب دستور از فرمانداری به اتّفاق چند نفر ژاندارم و ابوالقاسم حسام اهل کاشان که جوان غیر اداری و در کلیّهٴ مسافرت‌ها با او ملازم است به آران حرکت و به منزل آقای رمضان‌علی لامع که از ... آران و به بهائیت متّهم است، ورود می‌نماید. بلافاصله مأمور امنیّه به منزل رمضان‌علی مزبور احضار و در حضور بهائیان آنها را محاکمه و تهدید می‌نماید. این عمل خلاف سیاست نام‌برده، موجب وحشت و عصبانیّت مسلمانان شده، سر و صدایی بلند و نزدیک بود تعطیل عمومی گردد که با ورود این جانب تصادف نمود. کفیل ژاندارمری به محض اطّلاع از آمدن این بنده و آقای شهردار به آران، بدون مراجعه و کسب تکلیف به کاشان مراجعت، به ژاندارم مرتضی نام ایران‌پور (پسر مرحوم ماشاءالله خان معروف) که همراه او به محلّ آمده بود، دستور جلب چند نفر از مسلمین را به مرکز گروهان صادر و این دستور بیشتر بر تجرّی و هیاهوی اهالی افزوده بود. لذا این جانب لدی‌الورود به آران و اطّلاع از جریان ما وقع، نظر به مقتضیات و حفظ سیاست و جلوگیری از پیش‌آمد سوء، مأمور ژاندارم را احضار و دستور داده شد که از ادامهٴ این عمل و مداخلات غیر قانونی خودداری و اهالی را به حال خود بگذارد و سپس این جانب با علما و محترمین محلّ ملاقات و به نصایح و مواعظ و تذکّرات لازمه آنها را به معایب اختلاف و عواقب وخیم دودستگی آشنا و بعداً طبقات مختلف را دیدن نموده با حسن سیاست و جملاتی توأم به تشویق و تهدید موضوع را که صرفاً روی الفاظ و سوء تفاهم ایجاد شده بود، منطفی و رفع غائله نموده، بالنتیجه به صلح و مسالمت برگزار و کلّیّهٴ اهالی از این حسن پیش‌آمد که بنده شخصاً به آران آمده، ابراز مسرّت و قدردانی نموده، طبق صورت‌مجلسی که رونوشت آن تلواً تقدیم می‌گردد، طرفین متقاعد و متعهّد گردیدند مِن‌بعد با یکدیگر با نهایت صمیمیّت و مهربانی رفتار نمایند ولی متأسّفانه هنگام مراجعت به شهر، عدّه[ای] آمده اظهار نمودند که مجدّداً چند نفر ژاندارم از طرف کفیل ژاندارمری به آران وارد و قصد جلب مسلمین را به کاشان دارند.

چون این پیش‌آمد باعث وحشت اهالی شده بود، از حرکت این جانب ممانعت و بنا به تقاضای اهالی شب را نیز اقامت و مشاهده شد که مأمورین در کوچه و بازار [به] وسیلهٴ جار، تشکیل حکومت نظامی را اعلام و تهدید می‌نمایند که چنان چه احدی هنگام شب از منزل خارج و در معابر دیده شود، هدف گلوله خواهد شد. چون اهالی آران زارع و برای آبیاری و نگهبانی کشت و محصول خود ناگزیر به آمد و شد در شب هستند، این اقدام بی‌نهایت بر آنها ناگوار و نزدیک بود نایرهٴ فساد مشتعل گردد. لذا این جانب مجدّداً با تدابیر عملی اهالی را به سکوت و متانت دعوت و آرامش و سکون برقرار و صبح با اطمینان خاطر به اصلاح قضیّه به شهر مراجعت نمودم. بنابراین با عرض مراتب فوق گواهی خواهند فرمود تمام این پیش‌آمدها در اثر اقدام بی‌رویّهٴ آقای ستوان یکم شهرابی کفیل ژاندارمری که جوانی بی‌تجربه و به سیاست محلّی آشنایی ندارد، تولید و با ادامهٴ وضعیّت، ممکن است در آتیه اختلافات بیشتری ایجاد نماید و با این که این قبیل امور از مسایل سیاسی محسوب و رؤسا و مأمورین ژاندارمری حقّ دخالت مستقیم نداشته و در صورت ضرورت بایستی با اطّلاع و کسب دستور قبلی فرمانداری اقدام نمایند، مع‌الوصف آقای شهرابی کوچک‌ترین توجّهی ننموده، مستقیماً مداخلات غیر قانونی معمول و با این ترتیب چنان‌چه عملیّات افسر مزبور ادامه داشته باشد، سلب مسؤولیّت از خود می‌نماید. رویه غیر عادلانه و سوء رفتاری که اخیراً در تمام دهات پیش گرفته، تولید زحمت نموده، لذا استدعا دارد: مقرّر فرمایند نسبت به تبدیل نام‌برده، یک نفر فرماندهٴ مجرّب که نسبتاً معمّر و به سیاست کنونی آشنا و از مقرّرات اداری کاملاً روشن باشد، بذل توجّه سریع فرمایند و الّا چنان چه نظایر سوئی شود و انقلابی پیش‌آمد نماید، مسؤولیّت متوجّه بنده نخواهد بود. درپایان ۵ برگ رونوشت گزارشات و دادخواست‌های واصله و صورت‌مجلسِ خاتمهٴ اصلاح که مطالب آن قابل اهمّیّت است، جهت مزید استحضار به پیوست تقدیم می‌گردد.

کفیل فرمانداری کاشان، فهیم، [ امضاء: محمّد فهیم ]

 

[حاشیهٴ ۱:] [ مهر: ثبت دفتر محرمانهٴ وزارت کشور؛ شمارۀ: ۲۵۷۷، تاریخ: ۱۳/۴/۲۴ ].

[حاشیهٴ ۲:] آقای .... رونوشت این گزارش به ژاندارمری کلّ فرستاده شود که نسبت به رییس ژاندارمری [ کاشان؟ ] اقدام به عمل آید و نتیجه را گزارش دهند.

[حاشیهٴ ۳:] مخصوصاً توجّه دهید که در این قبیل اختلافات مذهبی بدون نظر فرماندار اقدامی نکنند.

 

 

 

[متن بالا رونویسی از اصل سند است. اگر به نکتهای برخورد کردید که دقیق رونویسی نشده است لطفاً به نشانی ایمیل در صفحه تماس با ما بفرستید]