شمارۀ: ۳۰۱؛ ۲۱ مهرماه ۱۳۲۲؛ موضوع اخراج بهائی‌های ایرانی از عراق؛ محرمانه

 

وزارت امور خارجه

در پیرو گزارش شمارۀ ۲۰۰ مورّخهٴ ۹/۶/۱۳۲۲ راجع به موضوع اقدام مأمورین عراق در بصره در اخراج بهائی‌ها می‌نگارد: از کنسول‌گری دولت شاهنشاهی در سلیمانیّه گزارشی رسیده بود قریب ۴۸ خانوار از بهائی‌های ایرانی که قریب هفت ماه است از ایران آمده و در سلیمانیّه اقامت اختیار و به امر زندگانی پرداخته بودند، مأمورین عراق به آنها اخطار کرده‌اند که باید از خاک عراق خارج شوند. کنسولگری علّت این اقدام را از استانداری آن‌جا استفسار نموده، در پاسخ اظهار داشته‌اند که از بغداد دستور رسیده که جمعیّت بهائیان ایرانی باید از عراق خارج شوند و فقط کمکی که ممکن است دربارۀ آنها بنماید این است که یک ماه به آنها مهلت داده شود تا وسایل مسافرت خود را فراهم بنماید. متعاقب آن، دو نفر دیگر از بهائی‌ها که در اربیل سکونت داشتند، مراجعه و بیان نمودند که فرماندار آن‌جا با آنها نیز به همین ترتیب رفتار و آنها را از اربیل خارج نموده که عازم ایران بشوند. در خانقین هم نسبت به چند نفر بهائی همین عمل شده و آنها در مدّتی که برای آنها معیّن شده بود به ایران عزیمت کردند. چند نفر دیگر از جمعیّت بهائی‌ها در بغداد شکایت کرده‌اند که دولت عراق ایرانیان بهائی را ممنوع از اقامت نموده و با این‌که مدّت پروانهٴ اقامت آنها به تفاوت هفت الی هشت ماه مانده، به عنوان این‌که عدّهٴ مزبور بهائی می‌باشند و مقتضی نیست در عراق بمانند، دستور اخراج همگی را صادر کرده‌اند. در نتیجهٴ این مراجعات و بدون این‌که ذکری از بهائی بودن این جمعیّت بشود، یادداشتی به وزارت خارجهٴ عراق اشعار و علّت این اقدام نسبت به ایرانیان نام‌برده را استفسار کرده که رونوشت آن به پیوست تقدیم می‌گردد.

با وزارت خارجه نیز مذاکرات لازم به عمل آمد، اظهار کردند سابقه از این موضوع در وزارت خارجه نیست و وعده داده‌اند که از وزارت کشور نسبت به این رفتار و معامله بازجویی کرده و در صورت امکان هم برای جلوگیری از اخراج آنها تدابیر لازم اتّخاذ نمایند. تا کنون پاسخی نداده‌اند ولی از قرار اظهار کنسول‌گری بغداد چون غالب این عدّه بهائیان از سفارت عراق به عنوان زیارت تحصیل روادید و پس از ورود به بغداد پروانهٴ اقامت به دست آورده‌اند و فعلاً مأمورین عراق ظاهراً به عنوان این‌که مدّت روادید زیارت از یکی دو ماه قاعدتاً نباید تجاوز کند و آنها بیش از مدّت مقرّر در عراق اقامت اختیار کرده‌اند، در صدد اخراج آنها برآمده‌اند، ولی ممکن است باطن امر غیر از این باشد و اصولاً نمی‌خواهند جمعیّت بهائی در عراق که دارای اهالی و مأمورین متعصّب می‌باشند، اقامت داشته باشند و تصوّر می‌نمایند که آنها به تبلیغات مذهبی مبادرت می‌ورزند و همین عمل را مخالف نظم عمومی تشخیص داده‌اند و چون وزارت خارجه هنوز علّت غایی این اقدام مأمورین عراق را بیان ننموده است، مجدّداً تأکید شد که زودتر پاسخ یادداشت سفارت را صادر نمایند و نتیجهٴ امر به هر جا منتهی گردد، گزارش خواهند نمود.

وزیر مختار، [ امضاء: محسن رییس ]

 

 

 

 

[متن بالا رونویسی از اصل سند است. اگر به نکتهای برخورد کردید که دقیق رونویسی نشده است لطفاً به نشانی ایمیل در صفحه تماس با ما بفرستید]